Chi tiết bài viết - Xã Cam Lộ

Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)

Bình đẳng giới không chỉ được thể hiện ở chính sách hay ngoài xã hội, mà bắt đầu từ những việc rất gần gũi: con trai, con gái được yêu thương và tạo cơ hội như nhau; vợ chồng cùng chia sẻ việc nhà; các thành viên được lắng nghe, tôn trọng; mỗi người có cơ hội học tập, lao động và phát triển theo năng lực, sở thích.

Những bài học đầu tiên về giới không đến từ sách vở mà được hình thành ngay trong gia đình. Trẻ quan sát cách cha mẹ, ông bà ứng xử, phân chia công việc và đối xử với con trai, con gái để hình thành nhận thức về vai trò của nam và nữ.

Những quan niệm như “con trai phải mạnh mẽ”, “con gái phải đảm đang”, “việc nhà là việc của phụ nữ” hay “con trai mới là người nối dõi” nếu được lặp lại qua nhiều thế hệ sẽ trở thành định kiến, ảnh hưởng đến lựa chọn và cơ hội phát triển của mỗi người.

Ngược lại, khi cha mẹ tôn trọng sự lựa chọn của con, không áp đặt giới tính vào việc học tập, nghề nghiệp hay trách nhiệm gia đình, trẻ sẽ hình thành tư duy tích cực về bình đẳng. Đặc biệt, hành động của người lớn có sức thuyết phục hơn lời nói. Người cha cùng chăm con, nấu ăn, dọn dẹp; người mẹ được tham gia và tôn trọng trong các quyết định quan trọng; vợ chồng cùng bàn bạc, chia sẻ trách nhiệm... chính là những bài học trực quan nhất về bình đẳng giới.

Như vậy, gia đình vừa có thể duy trì định kiến giới, vừa có khả năng thay đổi những định kiến ấy. Nhận thức và hành vi của ông bà, cha mẹ có ảnh hưởng trực tiếp đến cách trẻ được chăm sóc, giáo dục, định hướng và trao cơ hội phát triển.

Một biểu hiện rõ của bất bình đẳng giới là sự phân công lao động dựa trên giới tính. Trong nhiều gia đình, phụ nữ vẫn đảm nhận phần lớn việc chăm sóc con cái, nấu ăn, giặt giũ, dọn dẹp, chăm sóc người già, người bệnh; trong khi nam giới thường được xem là người làm kinh tế và quyết định những vấn đề lớn. Cách phân công này khiến nhiều phụ nữ phải cùng lúc đảm nhận công việc xã hội và việc gia đình, hạn chế thời gian dành cho học tập, nâng cao trình độ, phát triển nghề nghiệp và tham gia các hoạt động cộng đồng.

Việc nhà thực chất là trách nhiệm chung của các thành viên và cần được phân chia dựa trên khả năng, điều kiện, thời gian, không phải giới tính. Khi người chồng chủ động chia sẻ việc nhà, người vợ có thêm điều kiện phát triển nghề nghiệp, tham gia xã hội. Khi con trai và con gái cùng được giao việc phù hợp, các em sẽ hiểu rằng chăm sóc tổ ấm là trách nhiệm chung.

Những thay đổi từ việc nhỏ không chỉ nâng cao vị thế của phụ nữ mà còn giúp nam giới thoát khỏi khuôn mẫu cứng nhắc về vai trò “trụ cột” duy nhất của gia đình.

Bình đẳng giới còn được thể hiện trong cách gia đình phân bổ các nguồn lực, từ giáo dục, chăm sóc sức khỏe đến cơ hội tiếp cận thông tin, lựa chọn nghề nghiệp và tham gia quyết định những vấn đề liên quan đến bản thân.

Định kiến “con trai quan trọng hơn con gái” có thể dẫn đến sự đầu tư thiếu công bằng, hạn chế cơ hội học tập và phát triển của trẻ em gái. Vì vậy, con trai và con gái cần được trao cơ hội dựa trên năng lực, sở thích và nguyện vọng, thay vì giới tính.

Đầu tư cho phụ nữ cũng là đầu tư cho gia đình. Khi người mẹ có kiến thức, sức khỏe và khả năng quyết định tốt hơn, việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con cái có thêm điều kiện được nâng cao. Bởi vậy, bình đẳng trong phân bổ nguồn lực không đơn thuần là chia đều, mà là tạo cơ hội công bằng để mỗi thành viên phát triển phù hợp với khả năng và hoàn cảnh.

Một gia đình bình đẳng trước hết phải là một gia đình an toàn, nơi mỗi thành viên được tôn trọng về thể chất, tinh thần và quyền quyết định đối với những vấn đề liên quan đến mình. Bạo lực gia đình, nhất là bạo lực trên cơ sở giới, không chỉ gây tổn thương cho nạn nhân mà còn để lại ảnh hưởng lâu dài đối với trẻ em. Những đứa trẻ thường xuyên chứng kiến bạo lực có thể hình thành nhận thức lệch lạc, coi áp đặt, kiểm soát hoặc dùng bạo lực là cách giải quyết mâu thuẫn.

Tư tưởng trọng nam, khinh nữ cũng có thể dẫn đến phân biệt đối xử giữa con trai và con gái, hạn chế cơ hội học tập, chăm sóc và phát triển của trẻ em gái. Vì vậy, xây dựng gia đình không bạo lực, tôn trọng quyền của mỗi thành viên và xóa bỏ phân biệt đối xử trên cơ sở giới là nền tảng quan trọng để thực hiện bình đẳng giới.

Bình đẳng giới không phải là khẩu hiệu xa vời hay vấn đề riêng của phụ nữ, mà là quyền lợi và trách nhiệm của mỗi người. Khi mỗi gia đình trở thành một môi trường bình đẳng, yêu thương và không bạo lực, những định kiến cổ hủ sẽ từng bước bị xóa bỏ.

Thực tế đã chứng minh: khi bình đẳng giới được thực hành từ chính ngôi nhà của mình, hạnh phúc sẽ được nhân đôi, tạo nên nền tảng vững chắc để xây dựng một cộng đồng nhân văn và phát triển bền vững.

PV