Tân Tường-Làng đỏ

Chủ nhật - 13/11/2016 21:14
Giữa những ngày tháng Tám lịch sử, tôi có dịp cùng các bậc lão thành hành hương lên vùng đất Tân Tường, thắp nén hương nơi Khu di tích Nhà Tằm và có cả một buổi chiều đắm mình trong không gian tĩnh lặng, tưởng như vẫn còn nghe trong gió, trong đất, trong từng ngọn cỏ hào khí cha ông năm xưa đã khéo chọn nơi này gieo một hạt giống đỏ cách mạng từ thuở sơ khai. Một hạt giống đỏ gieo xuống đất lành đã gặt hái được nhiều mùa quả ngọt, người dân từ lầm than, nô lệ đã trở thành người làm chủ đất nước, làm chủ cuộc đời; Tổ quốc được tự do, độc lập và trọn vẹn giang sơn gấm vóc cho muôn đời con cháu mai sau.
Nhà Tằm Tân Tường-một trong ba địa điểm thành lập chi bộ Đảng đầu tiên ở Quảng Trị
Nhà Tằm Tân Tường-một trong ba địa điểm thành lập chi bộ Đảng đầu tiên ở Quảng Trị
Thôn Tân Tường nay thuộc xã Cam Thành, huyện Cam Lộ. Từ Đông Hà, theo Quốc lộ 9 lên đến Km 18, trước khi chạm vào phần đồi dốc, một khu đất trải ra trước tầm mắt là thôn Tân Tường, nơi có thế đất cận sơn, cận lộ, cận thủy, dung dị như bao làng quê trên đất Quảng Trị nhưng lại là nơi in một dấu ấn sâu đậm nhất trong lịch sử cách mạng của quê hương Cam Lộ. Trong tác phẩm “Cam Lộ với di tích lịch sử cách mạng Nhà Tằm”, tác giả Vân Trọng Nguyên cho biết, mùa xuân năm Giáp Dần - 1914, Cử nhân Lê Thế Vỹ (1858- 1918) quê làng Tường Vân, huyện Triệu Phong, là một sỹ phu yêu nước tham gia hoạt động trong phong trào Cần Vương chống Pháp, sau nhiều lần lên quan sát vùng rừng núi Thiện Thiên ( tên gọi cũ của Tân Tường) đã tỏ ra hết sức đắc ý. Đây là một vùng rừng núi liên sơn thuộc hướng Tây Nam huyện Cam Lộ, phía Tây nối liền với rừng Khe Gió, Đầu Mầu lên Khe Mèo, Ba Tầng, Rào Quán. Phía Bắc qua khỏi làng Quật Xá là đầu nguồn sông Hiếu và bên kia bờ sông là đất đai trải rộng tiếp giáp với rừng núi Gio Linh, Vĩnh Linh ra tận Quảng Bình. Giữa những cánh rừng trùng điệp, núi non hiểm trở, con đường sơn đạo từ Hương Khê, Hà Tĩnh qua Tuyên Hoá, Quảng Bình, len lỏi vào Phước Môn, Hải Cụ, Cu Đinh, Ba De đến Tân Sở (đại bản doanh của vua Hàm Nghi kháng Pháp). Từ đó vào Xoa, Rì Rì qua làng Hạ tới Ba Lòng đi thẳng vào Mưng, Mang, Bộng Mệ đến Nam Đông, Nam Hoà, Thừa Thiên- Huế, hoặc theo đường sông xuôi về Trấm, Thạch Hãn, Quảng Trị. Con đường này được Tôn Thất Thuyết cấp tốc khai mở vào mùa hè 1884, cùng lúc với việc xây dựng căn cứ Tân Sở.Sau khi quan sát họa đồ xong, được sự ủng hộ của hai người bạn thân cùng làng là Tú Hoằng và Nguyễn Văn Khiển, Lê Thế Vỹ tích cực vận động một số hộ dân làng Tường Vân phía giáp biển, vốn có tinh thần quật khởi, nhưng nghèo đói vì thiếu ruộng đất canh tác, lên Thiện Thiên khai hoang lập ấp. Ban đầu chỉ có tám hộ, sau lên mười ba hộ, rồi đến hai mươi hộ. Giai đoạn đầu đã trải qua biết bao gian nan vất vả. Với niềm tin sắt đá vào bản thân và lòng dân, với nghị lực phi thường, Lê Thế Vỹ đã dốc toàn bộ gia sản của mình chia sẻ với dân, bám trụ nơi vùng đất mới đến cùng. Những năm đầu (1913 - 1915) chung lưng đấu cật vượt khó khăn, công cuộc khai hoang lập ấp đã đi vào nền nếp, họ cùng hoà nhập với làng Tự Tân do một số lái buôn và dân phương xa đến vỡ hoang lập ra từ trước thành một làng lấy tên là Tân Tường, được triều đình Huế công nhận nhập bộ, cho phép đặt chức sắc làng. Cụ Lê Thế Vỹ được dân làng tôn là vị Tiền Khai từ đó. 
Mặc dầu bận rộn trong việc ổn định cuộc sống dân làng, cụ Lê Thế Vỹ vẫn không một phút nguôi ngoai ý đồ giúp vua Duy Tân cùng dân đánh đuổi giặc Pháp. Cụ Lê Thế Vỹ đã liên lạc với các ông Nguyễn Hữu Đồng (Khoá Bảo), Hồ Trọng Bá (Cử Bá), Lê Mậu Bảo cùng một số nhân sĩ trí thức yêu nước thành lập Hội Việt Nam Quang Phục tỉnh Quảng Trị. Hội đã vận động dân làng Tân Tường trồng dâu nuôi tằm, ươm tơ, kéo kén để dân có thêm nghề phụ làm ăn, vừa che mắt địch, vừa để khuếch trương tài chính cho Hội và cũng là nơi tụ họp của mọi thành viên trong Hội, các nhân sĩ yêu nước mỗi khi có việc lớn cần mở rộng luận bàn. Cái tên Nhà Tằm khai sinh từ đó. 
Trải qua hai giai đoạn lịch sử 1914- 1918 đến 1928-1945, địa danh Nhà Tằm Tân Tường đã gắn liền với tên tuổi và cuộc đời hoạt động của các bậc tiền bối trong phong trào Cần Vương trước đây, là nơi luyện tập nghĩa quân, rèn đúc vũ khí, tích luỹ lương thực giúp vua Duy Tân khởi nghĩa ngày 4/5/1916. Cho dù chí lớn không thành, nhưng đã để lại dấu tích của một thời vang bóng và địa danh Nhà Tằm cũng đã gắn liền với tên tuổi và cuộc đời hoạt động cách mạng của các bậc cha anh trong phong trào Cộng sản sau này. 
Vào những năm đầu của thế kỷ XX, Nhà Tằm Tân Tường được dùng làm nơi nuôi tằm, kéo tơ dệt lụa nhưng bên trong là tổ chức chính trị hoạt động chống Pháp. Đây là nơi quy tụ những người yêu nước ở Quảng Trị, là cơ sở quyên góp tài chính ủng hộ những trí thức xuất dương tìm đường đánh Pháp. Trong những năm 1929-1930, Nhà Tằm Tân Tường trở thành nơi gặp gỡ, trao đổi của các nhà cách mạng như các đồng chí: Lê Duẩn, Trần Hữu Dực, Lê Viết Lượng, Nguyễn Hữu Mão, Lê Thế Tiết... Nơi đây, Chi bộ Cộng sản đầu tiên của huyện Cam Lộ ra đời, là một trong ba chi bộ ra đời sớm nhất của tỉnh Quảng Trị, do đồng chí Lê Thế Tiết làm Bí thư. Cũng tại nơi này, các cán bộ lãnh đạo cao cấp của Đảng thường lui tới hội họp chỉ đạo phong trào, gắn liền với bao sự kiện trọng đại của quê hương, đất nước. Tân Tường trở thành nơi tiếp đón phái viên của Xứ ủy Trung Kỳ về họp để thành lập Tỉnh ủy lâm thời Quảng Trị. Mảnh đất đèo heo hút gió giữa vùng rừng núi Thiện Thiên xưa, hào khí ngất trời, đã cùng trải qua những bước thăng trầm với những người con hào kiệt, lập nên những kỳ tích vinh quang. 
Hôm nay, trên mảnh đất này, con đường xuyên Á đã đi ngang thân làng, dòng người, dòng xe tấp nập thời mở cửa, hội nhập, quang cảnh đang nhuận sắc từng ngày, cuộc sống người dân có nhiều đổi mới, nhưng dấu ấn vàng son một thời vẫn còn in đậm trong lòng Đảng, lòng dân, trong Khu di tích tôn nghiêm, hoành tráng. Nhân dịp kỷ niệm 75 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 31/1/2005, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức khánh thành giai đoạn 1 Khu di tích lịch sử cách mạng Nhà Tằm Tân Tường. Khu di tích được xây dựng mới trên diện tích 1,2 ha gồm: 1 nhà truyền thống kiến trúc 5 gian, 1 nhà lưu niệm kết hợp trưng bày (diện tích 204 m2) có cổng chính, tường rào bao quanh, sân gạch, hệ thống điện, giếng nước và cây xanh. Công trình có tổng vốn đầu tư xây dựng trong giai đoạn 1 là 718 triệu đồng từ các nguồn vốn hỗ trợ của tỉnh Quảng Trị, vốn ngân sách huyện và đóng góp của các tổ chức cơ sở đảng trong huyện Cam Lộ. 
Bâng khuâng đứng giữa gian chính của Khu di tích cách mạng Nhà Tằm, hình tượng ngọn lửa vĩnh cửu như bùng lên, thắp sáng cả một không gian linh thiêng, hoài vọng. Tấm bia đá đặt chính giữa điện thờ khắc ghi: “Ngày 20/4/1930, chi bộ Tân Tường, một trong ba chi bộ đầu tiên của tỉnh Quảng Trị được thành lập. Tháng 5/1930, Ban Chấp hành lâm thời của Đảng bộ huyện Cam Lộ ra đời do đồng chí Lê Thế Tiết làm Bí thư. Tháng 11/1930, đại diện Xứ ủy Trung Kỳ triệu tập hội nghị tại Nhà Tằm Tân Tường để thành lập Tỉnh ủy chính thức gồm 5 đồng chí, do đồng chí Trần Hữu Dực làm Bí thư Tỉnh ủy. Hội nghị đã đề ra chủ trương: Tích cực phát triển Đảng, xây dựng các tổ chức quần chúng. Ra báo Tiến Lên làm cơ quan tuyên truyền của Đảng bộ và tờ Bạn Dân Cày, sau đổi thành Mặt Trận Đỏ, lưu hành trong các hội quần chúng...”. Phía sau khu di tích là quần thể Bia tưởng niệm công đức của Cử nhân Lê Thế Vỹ, sĩ phu yêu nước, tiền khai làng Tân Tường; xa nữa là bát ngát một màu xanh, tưởng như cả một triền dâu từ thuở khai hoang lập ấp vẫn đang hiện hữu một màu no ấm vĩnh định trên đất này...
Ông Mai Văn Lý, Trưởng thôn Tân Tường cho biết: “Bây giờ Tân Tường đã có 90 hộ, 355 nhân khẩu nhưng chỉ còn 7 hộ nghèo. Tận dụng tiềm năng, thế mạnh từ thổ nhưỡng, điều kiện giao lưu thuận lợi của địa phương, người dân trong thôn đã đẩy mạnh phát triển các loại cây công nghiệp, lâm nghiệp, chăn nuôi gia súc, gia cầm...đem lại thu nhập khá cao, góp phần cải thiện đời sống. Toàn thôn hiện có gần 40 ha cao su, trong đó đã có 17 ha đưa vào khai thác, trên 40 ha rừng và trên 20 ha lạc... Mặc dù chỉ chuyên tâm về nông nghiệp nhưng cuộc sống của người dân trong thôn cơ bản ổn định và có bước khởi sắc từng ngày...”. 
Hơn 100 năm đã qua trên mảnh đất này kể từ năm 1913, người dân vùng quê biển Tường Vân đặt nhát cuốc đầu tiên khai phá vùng đất này. Trải qua bao dâu bể, thăng trầm, vui buồn tán tụ, vẫn neo lại trên đất này dung dị những tâm hồn trồng dâu, dệt vải, vằng vặc một lý tưởng cách mạng ngời sáng, một tinh thần dấn thân vì sự nghiệp cách mạng cao cả. Những tên đất, tên làng gắn liền với những sự kiện lịch sử như Nhà Tằm Tân Tường đã bồi đắp cho quê hương Cam Lộ một bề dày truyền thống yêu nước và cách mạng thật đáng tự hào... 
 

Nguồn tin: Đào Tâm Thanh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Hướng dẫn thủ tục hành chính
Tra cứu văn bản
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây